મહાભારત દુનિયાના સૌથી મહાન મહાકાવ્યોમાંનું એક છે, જે સારા અને ખરાબ, ધર્મ અને અધર્મ વચ્ચેની લડત વર્ણવે છે. આ મહાકાવ્ય મહર્ષિ વ્યાસ દ્વારા રચાયું હતું અને તેમાં 100,000 થી વધુ શ્લોકો છે. તે માત્ર એક યુદ્ધની વાર્તા નથી, પરંતુ એક આધ્યાત્મિક અને દાર્શનિક માર્ગદર્શિકા પણ છે.
મુખ્ય વિષય: ધર્મ અને ભાગ્ય
મહાભારત કુરુ વંશ ના બે મુખ્ય પક્ષો—પાંડવો અને કૌરવો—ની લડતની આસપાસ ફરે છે. મહાભારતનો મુખ્ય સંદેશ એ છે કે મનુષ્યનું ભાગ્ય તેના કર્મોથી નક્કી થાય છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે ભગવદ ગીતા દ્વારા અર્જુનને કર્મ અને ધર્મનું મહત્વ સમજાવ્યું.
પ્રમુખ પાત્રો અને તેમનો રોલ
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ – અર્જુનના માર્ગદર્શક અને દૈવી ઉદ્ગોષક।
અર્જુન – મહાન યુદ્ધવીર, જે ધર્મ સંકટમાં પડ્યો.
કર્ણ – એક શૂરવીર, જે અસ્વીકાર અને દુ:ખનો ભોગ બન્યો.
દ્રૌપદી – શક્તિશાળી રાણી, જેણે અપમાનનો બદલો લીધો.
યુધિષ્ઠિર – સત્ય અને ન્યાયના પ્રતીક.
ભીષ્મ પિતામહ – પ્રતિજ્ઞા બંધ મહાયોધા.
દુર્યોધન – અહંકારથી ભરેલું રાજકુમાર, જેનાથી કૌરવોનું પતન થયું.
આજના સમયમાં મહાભારતનું મહત્વ
મહાભારત માત્ર એક વાર્તા નથી, તે જીવન, નીતિ, નેતૃત્વ અને કર્મ સિદ્ધાંતોનું જ્ઞાન આપે છે. તે આપણને શીખવે છે કે સત્કર્મો દ્વારા જીવનમાં સફળતા મેળવી શકાય છે.
નિષ્કર્ષ
મહાભારત એક શાશ્વત ગ્રંથ છે, જે આજના યુગમાં પણ એટલું જ પ્રાસંગિક છે. તેની નૈતિકતા અને શીખ હંમેશા માનવજાતિને પ્રેરણા આપતી રહેશે.