⚜ శ్రీ శాంతదుర్గా ఆలయం ⚜ గోవా : ఉత్తర గోవా

💠 గోవా బీచ్‌లు మరియు వినోదాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, కానీ మీకు తెలుసా, గోవాలో చాలా ప్రసిద్ధ ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి 

అటువంటి ఒక గొప్ప అలయమే శ్రీ శాంత దుర్గా ఆలయం.

💠 అందమైన ఆలయం గోవాలోని పోండా తాలూకాలోని పంజిమ్ నుండి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో కవ్లెం గ్రామం దిగువన ఉన్న ఒక ముఖ్య ఆలయం.

ఇది ఒక ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రం. ఈ ఆలయం గౌడ్ సరస్వత్ బ్రాహ్మణ సమాజానికి చెందినది మరియు వారి కులదేవత అయిన శ్రీ శాంత దుర్గా దేవికి అంకితం చేయబడింది.

💠 తరచుగా కోపం మరియు దూకుడును ప్రసరించేలా చిత్రీకరించబడే దుర్గా, గోవాలో సున్నితమైన రూపంలో కనిపిస్తుంది. 

శాంత అంటే సంస్కృతంలో శాంతి అని అర్థం. హిందూ పురాణాల ప్రకారం,  శివుడు మరియు విష్ణువు మధ్య గొడవను పరిష్కరించినందున ఆమె పేరు వచ్చింది.

ఈ దేవతను వ్యావహారికంలో 'శాంతేరి' అని కూడా అంటారు. 

💠 దుర్గాదేవి రూపాలలో శ్రీ శాంతదుర్గ ఒకటి. ఒకప్పుడు పరమశివునికి, విష్ణువుకి మధ్య భీకర యుద్ధం జరిగిందని, దాని వల్ల ప్రపంచం మొత్తం కష్టాల్లో కూరుకుపోయిందని నమ్ముతారు. అందుకే బ్రహ్మదేవుడు దుర్గా దేవిని ప్రార్థించి, జోక్యం చేసుకుని యుద్ధాన్ని ఆపమని వేడుకున్నాడు. 

దేవి ఒక చేత్తో శివుడిని, మరో చేత్తో విష్ణువును పట్టుకుని వారి మధ్య సయోధ్య కుదిరింది. దీంతో యుద్ధం ఆగిపోయి ప్రపంచానికి శాంతి చేకూరింది. 

దుర్గాదేవి యొక్క ఈ రూపాన్ని శ్రీ శాంతదుర్గ అని పిలుస్తారు. 

ఈ నేపథ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఆలయంలోని గర్భగృహ (గర్భగృహం)లో, నాలుగు చేతులతో ఉన్న శ్రీ శాంతదుర్గ యొక్క అందమైన మూర్తి (విగ్రహం) ఇరువైపులా, శివుడు మరియు విష్ణువు యొక్క చిన్న ఆరు అంగుళాల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.

💠 శ్రీ శాంతదుర్గాదేవి శివుని భార్య మరియు పరమ శివ భక్తురాలు. అందుకే దేవిని పూజించేటప్పుడు శివుడిని కూడా పూజించడం తప్పనిసరి. ఆలయంలోని గర్భగృహంలో దేవి మూర్తికి సమీపంలో నల్లరాతితో చెక్కబడిన ఆరు అంగుళాల శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించారు.

 'అభిషేకం' చేసేటప్పుడు ఇద్దరు దేవతలను కలిసి పూజిస్తారు.

💠 ఈ ఆలయం మొదట్లో కావెలోసిమ్‌లో ఉంది, అయితే 1564లో పోర్చుగీసు వారిచే ధ్వంసం చేయబడినప్పుడు, దేవత కవ్లెమ్‌కు మార్చబడింది.  ఒక చిన్న మట్టి మందిరం నిర్మించబడింది మరియు ఇక్కడ దేవత ప్రతిష్టించబడింది.  

మట్టి-ఆలయం అందమైన దేవాలయంగా మార్చబడింది, దీని పునాది రాయిని 1730లో సతారాలోని మరాఠా పాలకుడు షాహూ రాజే పాలనలో అతని మంత్రులలో ఒకరైన నరో రామ్ మంత్రి అభ్యర్థన మేరకు వేయబడింది.  ఈ ఆలయం 1738లో పూర్తయింది మరియు 1966లో పునరుద్ధరించబడింది. 

ఈ ఆలయం ఇండో-పోర్చుగీస్ వాస్తుశిల్పాల కలయిక.

💠 కవలే మఠానికి చెందిన శ్రీమద్ స్వామీజీ శ్రీ శాంతదుర్గా సౌంస్థాన్, కవలే (శ్రీ కవలే మఠానికి చెందిన శ్రీమత్ శివానంద సరస్వతి స్వామి గౌడపాదాచార్య) శ్రీ శాంతదుర్గా సౌంస్థాన్‌కు ఆధ్యాత్మిక అధిపతి.

💠 డిసెంబర్ 4,  2016న, (మార్గశీర్ష శుద్ధ పంచమి).  శ్రీ శాంతదుర్గా దేవస్థానం, కావలె తన 450వ సంవత్సరాన్ని పూర్తి చేసుకుంది.

💠 ఆలయ సముదాయంలోని మరో ప్రధాన ఆకర్షణ నయన్మనోహర్ దీపస్తంభం.  

ఈ దీపస్తంభాన్ని పండుగ సమయాల్లో వెలిగిస్తారు మరియు దీని అందం వర్ణించలేనిది.  

💠 దేవాలయం యొక్క ముఖ్యాంశం దాని బంగారు పల్లకి .

దీనిలో దేవతను పండుగ సందర్భాలలో నగర పర్యటనకి తీసుకువెళతారు.

💠 శ్రీ శాంతదుర్గాదేవికి సురక్షితమైన స్థలం కల్పించిన హరిజన సమాజం చూపిన దయను మరిచిపోలేదు శ్రీ శాంతదుర్గా భక్తులు.

ఆ సంఘంలోని ప్రజలందరినీ ఆలయానికి ఆహ్వానించి సత్కరించారు.  

ఈ సంఘటన మాఘ శుక్ల షష్ఠి రోజున జరిగింది.  అప్పటి నుండి ప్రతి సంవత్సరం మాఘ శుక్ల షష్ఠి రోజున ఆలయ అధికారులు కావలెం నుండి హరిజనులను ఆహ్వానించి వారికి దేవి యొక్క చీర, రవికె, కొబ్బరికాయ మొదలైన వాటిని సమర్పించి సత్కరిస్తారు. 

గత నాలుగు శతాబ్దాలుగా ఈ ఆచారం తప్పకుండా పాటిస్తున్నారు.

💠 వార్షిక జాతర  డిసెంబర్‌లో జరుగుతుంది.  ఈ పండుగ సందర్భంగా విగ్రహాన్ని బంగారు పల్లకిలో ఊరేగింపుగా తీసుకువెళతారు.  ఆలయంలో జరుపుకునే కొన్ని ముఖ్యమైన పండుగలు లాల్ఖి ఉత్సవ్, ముక్తాభరణి ఉత్సవ్, తులసి వివాహం ,కళా ఉత్సవ్, రామ్ నవమి, నౌకారోహణం, పాల్కి ఉత్సవ్, దీపావళి,  నవరాత్రి మరియు దసరా. .

💠 సమయాలు: 

5:30 AM నుండి 12:30 PM & 1:30 PM నుండి 8:30 PM వరకు

కొసమెరుపు : 

అభ్యంతరకర వస్త్రధారణ మరియూ వారి ప్రవర్తన కారణంగా ఆలయంలోకి విదేశీయుల ప్రవేశాన్ని ఇటీవల ఆలయం నిషేధించింది.

💠 ఇది పానాజీ నుండి 33 కి.మీ. దూరంలో కలదు. 

© Santosh Kumar